Burzliwy raport o franczyzie, który poróżnił zainteresowane strony

07 Lis 2020
źródło: materiały prasowe

Media zawrzały po publikacji najnowszego raportu na temat franczyzy w Polsce, przygotowanego na zlecenie Ministra Sprawiedliwości. Raport to ponad 60 stron propozycji legislacyjnych, które powinny być stosowane we współczesnej franczyzie. Według niektórych dokument jest próbą wyeliminowania rynkowych patologii i wzmocnieniem pozycji franczyzobiorców. Dla innych przygotowana analiza jest pełną ograniczeń, nadmierną ingerencją w czyjś biznes. A jej wprowadzenie w życie może tak naprawdę "zniechęcić" przedsiębiorców do dalszego rozwijania swojego biznesu w tym modelu.

Czego domaga się IWS?

Autorem raportu jest dr hab., prof. Uniwersytetu Opolskiego Rafał Adamus. Autor raportu  przeanalizował aktualne regulacje kształtujące rynek franczyzy w Polsce. Zwrócił uwagę na orzeczenia sądów, które miały wpływ na obecne kształty umów franczyzowych. Przyjrzał się także dysfunkcjom franczyzy w Polsce oraz wskazał problemy, które jego zdaniem wymagają rozwiązania. Adamus zwrócił uwagę na problem nierównowagi stron umowy franczyzowej. Nowy dokument ma być też parasolem ochronnym dla franczyzobiorców.

Zgodnie z propozycjami nowego raportu, prezes UOKiK zyskałby kompetencje do ochrony zbiorowych interesów franczyzobiorców. To pierwsza i kluczowa zaproponowana zmiana. Sami organizatorzy sieci musieliby przedstawiać potencjalnemu franczyzobiorcy tzw. prospekt informacyjny na co najmniej dwa tygodnie przed podpisaniem umowy lub pierwszymi opłatami. Prospekt miałby się składać z danych takich jak: wzór umowy franczyzowej, wykaz wszystkich opłat, obowiązków, kar ect. - łącznie około 25 pozycji. Ostatecznie rozwijanie sieci we franczyzie bez wcześniejszego "dokładnego" sprawdzenia danego modelu biznesowego, byłoby czynem nieuczciwej konkurencji. Co więcej, prospekt miałby być pisany w sposób zrozumiały dla przeciętnego odbiorcy.  Według raportu podawanie także nieprawidłowych informacji o korzyściach wynikających z przystąpienia i uczestnictwa w sieci franczyzowej lub nie przeszkolenie nowego franczyzobiorcy grodziłoby karą grzywny.

Kwestiami spornymi dla sieci franczyzowych dających swoją markę i know-how jest zaś zapis w którym jest napisane, że (...) w przypadku wypowiedzenia umowy franczyzy przez organizatora sieci przed zamortyzowaniem nakładów poniesionych przez franczyzobiorcę, organizator sieci winien wyrównać franczyzobiorcy powstały uszczerbek.  Miałoby to dotyczyć wypowiedzenia umowy ze skutkiem natychmiastowym z przyczyn dotyczących franczyzobiorcy.
Warto dodać, że nad kwestią "Swobodnego" wyjścia z umowy franczyzowej pracuje również niezależny od tego raportu Zespół Roboczy ds. Franczyzy, który został powołany przy Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorstw. Ten organ również prowadzi rozmowy i przygotowuje projekt dokumentu - Kodeks dobrych praktyk we franczyzie.

Wracając do treści raportu - kolejną zaproponowaną zmianą jest wprowadzenie  zapisów o franczyzie w kodeksie cywilnym.  Adamus proponuje w art. 773 § 2 sformułowanie: Organizator sieci nie może pobierać wynagrodzenia wstępnego w kwocie wyższej niż wynagrodzenie za okres gospodarczy równy trzem miesiącom. Przeciwne postanowienie umowne jest nieważne. Ten zapis również budzi brak aprobaty przeciwników tego dokumentu.

Kto ma rację?

Wiele mediów podjęło się już wydawaniu ocen, czy raport jest oby na pewno dobry. Jedna z dyskusji miała także miejsce na innym konkurencyjnym Portalu franczyzowym, gdzie swoją opinie wyraził jako autor ekspert z Polskiej Organizacji Franczyzodawców. Tam podjęto próbę pokazania, że zaproponowane zmiany nie są dobre i ich zastosowanie mogłoby jedynie wpłynąć na brak rozwoju w Polsce franczyzy. Ów problem wskazywano na przykładzie największej sieci franczyzowej  McDonald's Polska. Samą treść artykułu skomentował zaś autor raportu - dr hab., prof. Rafał Adamus, tymi słowami:  - (...) w reakcji na mój raport o franczyzie dla Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości- ukazała się informacja jakoby propozycja „przeregulowania” franczyzy miała wyprowadzić McDonalda z Polski. To bardzo ciekawa hiperbola erystyczna oczywiście bez związków z rzeczywistością (...) W Polsce działalność franczyzowa w istocie rzeczy to obecnie dziki zachód albo, jak kto woli, wolna amerykanka. O tym czy franczyzobiorca dostaje kota w worku decyduje tylko franczyzodawca. Niestety nie wszystkie sieci franczyzowe wykazują dostateczną empatię. Przedstawiony w raporcie projekt prospektu sieci franczyzowej jest efektem badań komparystycznych (...).

Pełną treść raportu można pobrać tutaj: https://iws.gov.pl/wp-content/uploads/2020/10/IWS_Adamus-R._Faktyczna-nier%C3%B3wno%C5%9B%C4%87-stron-umowy-franczyzy-w-Polsce.pdf

***

Polecamy także:

https://franczyzainfo.pl/umowa-franczyzy-a-epidemia-czy-jest-mozliwosc-jej-zmiany/

Umowa franczyzy a epidemia - czy jest możliwość jej zmiany?

Opublikowane przez: Daria Kania-Baran
facebook
x
Zapisz się do newslettera